Wat gebeurt er als een smartphone nat wordt?

In de afgelopen vijf jaar is het aantal telefoontjes naar DriveSavers over smartphones met waterschade met meer dan 50% gestegen. Inmiddels heeft ongeveer één op de zes telefoontjes die wij in de zomer ontvangen betrekking op vochtschade, terwijl vrijwel elke moderne smartphone een waterbestendigheidsclassificatie heeft, meestal uitgedrukt als een IP-classificatie (Ingress Protection).

Die classificatie wordt toegekend onder omstandigheden waarmee uw smartphone in de praktijk waarschijnlijk nooit te maken krijgt. De tests worden uitgevoerd in stilstaand water, terwijl een sprong in een zwembad of een brekende golf druk kan veroorzaken waardoor water langs de afdichtingen naar binnen wordt geperst. Er wordt bovendien getest met zoet water, niet met gechloreerd zwembadwater of zeewater, die beide veel corrosiever zijn. Ook de afdichtingen zelf gaan na verloop van tijd achteruit. Herhaalde blootstelling aan hoge temperaturen maakt de lijm die de afdichtingen op hun plaats houdt geleidelijk zachter. Vallen en dagelijkse stoten kunnen bovendien haarscheurtjes veroorzaken die met het blote oog niet zichtbaar zijn. Zelfs de constante druk van het dagelijks dragen van een smartphone in uw broekzak werkt na maanden van gebruik in het nadeel van de afdichtingen. IP-classificaties zijn betrouwbaar en nauwkeurig gemeten, maar zijn gebaseerd op een onbeschadigd toestel dat onder gecontroleerde laboratoriumomstandigheden met zoet water is getest, niet op de smartphone in uw broekzak na maanden van vallen, hitte en dagelijks gebruik.

In elke smartphone bevindt zich een printplaat met duizenden onderdelen, maar slechts enkele daarvan bepalen of gegevensherstel überhaupt mogelijk is: de geheugenchip, waarop de gegevens fysiek zijn opgeslagen, de CPU en de EEPROM van het logic board. Als een van deze drie onderdelen onherstelbaar beschadigd raakt, is gegevensherstel niet meer mogelijk, ongeacht de toestand van de rest van de printplaat.

Dat is een van de redenen waarom het inschakelen of opladen van een natte smartphone zo riskant is. Een kortsluiting kan vrijwel overal ontstaan, bijvoorbeeld in een condensator, een weerstand of een soldeerverbinding, en zich vervolgens uitbreiden naar een van de drie onderdelen die de gegevens daadwerkelijk opslaan of verwerken. Schade aan de rest van de printplaat is vaak nog te herstellen. Schade aan de geheugenchip, de CPU of de EEPROM van het logic board meestal niet.

Corrosie ziet er niet altijd hetzelfde uit. Soms verschijnt deze als een korstige aanslag van groene en witte afzettingen, die gemakkelijk te herkennen is zodra de printplaat is geopend. In andere gevallen vormt zich onder een chip een meer slijmerige laag vuil, een mengsel van verontreinigingen en corrosieresten. Corrosie kan ook een geleidende brug vormen tussen verbindingen die nooit met elkaar in contact hadden mogen komen, waardoor kortsluiting ontstaat.

Het tegenovergestelde geval is lastiger op te lossen. Corrosie kan een verbinding zodanig aantasten dat deze volledig verdwijnt. Een soldeerbol onder een BGA-chip die volledig is weggevreten door corrosie laat geen kortsluiting achter om op te sporen en ook geen warmtesignatuur om te volgen. De verbinding is essentieel, maar bestaat simpelweg niet meer.

DriveSavers gebruikt röntgentechnologie om schade op te sporen die zich onder componenten bevindt. Veel van de kritieke chips op de printplaat van een smartphone, waaronder de geheugenchip, zijn BGA-componenten (Ball Grid Array). Deze zijn niet via zichtbare pennen aan de rand met de printplaat verbonden, maar via een raster van minuscule soldeerballetjes aan de onderzijde van de chip. Juist aan die onderzijde, die direct tegen de printplaat ligt, kunnen corrosie en vervuiling zich volledig aan het oog onttrekken. Met behulp van röntgenbeelden kunnen we zien wat zich in deze verborgen ruimte afspeelt voordat er microsoldeerwerk begint, zodat de werkzaamheden aan de printplaat doelgericht zijn in plaats van verkennend. Het daadwerkelijke gegevensherstel wordt uitgevoerd onder een krachtige microscoop.