A Vanishing Act: When Data Disappears in the Age of AI
Cyberincidenten worden voortdurende operationele risico’s met een hoge frequentie.
Vooruitgang in kunstmatige intelligentie heeft het dreigingslandschap vanuit aanvalsperspectief fundamenteel veranderd. AI is nu in staat om kwetsbaarheden te identificeren en te misbruiken op een niveau dat vergelijkbaar is met dat van elite menselijke operators, waardoor zowel ontdekking als aanvalscycli drastisch worden versneld.
Het resultaat is een structurele onbalans:
Dit is geen geleidelijke toename. Het is een fundamentele verschuiving.
Voor organisaties betekent dit dat de kans op een destructieve cybergebeurtenis sterk toeneemt, terwijl het tijdvenster om effectief te reageren kleiner wordt.
Traditionele ransomwaremodellen waren gericht op data-exfiltratie en versleuteling. Dat model is aan het veranderen.
Moderne aanvallen, versneld door AI, zijn steeds vaker vooraf geplande, meerfasige operaties die zijn ontworpen om herstelopties al vóór uitvoering uit te schakelen.
In 2026 zijn aanvallers:
Omgevingen in kaart brengen met AI-ondersteunde verkenning
Het identificeren van back-uprepositories, snapshotketens en herstelworkflows
Deze systemen vooraf uitschakelen of beschadigen
De uitvoering vertragen om de operationele verstoring en de onderhandelingsdruk rond het losgeld te maximaliseren
In plaats van een zichtbare ‘detonatie’ worden organisaties geconfronteerd met een stille aantasting van hun herstelvermogen. Tegen de tijd dat systemen worden versleuteld en/of gegevens worden gewist, is de mogelijkheid tot herstel vanuit traditioneel disaster recovery-perspectief al systematisch geëlimineerd.
Een van de belangrijkste verschuivingen is waar aanvallen beginnen. Dreigingsactoren richten zich niet langer alleen op endpoints of servers. Ze bewegen zich verder omlaag in de technologiestack:
Hypervisors (VMware ESXi, Hyper-V)
Back-uporkestratieplatforms
Cloudback-up-API’s
Gedupliceerde opslagkluizen met deduplicatie
In 2025 toonden aanvallers aan dat zij virtualisatielagen kunnen compromitteren en gelijktijdig tientallen of zelfs honderden workloads kunnen treffen. In 2026 wordt dit gerichter en preciezer:
Selectieve corruptie van metadata
Manipulatie van retentiebeleid
Manipulatie van de integriteit van snapshots
Point-in-time-herstel onbetrouwbaar maken
Dit is de echte ‘verdwijntruc’: gegevens worden niet alleen versleuteld, maar bewust onherstelbaar gemaakt.
Veel organisaties vertrouwen nog steeds op disaster recovery (DR)-strategieën die ervan uitgaan dat back-ups intact zijn.
Die aanname geldt niet langer.
- Disaster recovery herstelt systemen wanneer de infrastructuur uitvalt
- Dataherstel is vereist wanneer de gegevens zelf worden verwijderd, beschadigd of onbruikbaar gemaakt
Cyberaanvallen richten zich tegenwoordig routinematig op:
Verwijdering van back-ups
Corruptie van back-ups
Manipulatie van snapshots
Mislukte reconstructie van grote bestanden
Vrijwel elke organisatie die wordt getroffen door een cyberincident, ervaart een zekere mate van datacorruptie, met name in grote of complexe datasets.
En cruciaal is dat het betalen van losgeld geen herstel garandeert. Zelfs wanneer decryptietools worden verstrekt, blijven de slagingspercentages voor volledig herstel laag.
In 2025 nam de Australische regering wetgeving aan die organisaties verplicht cyberbeveiligingsincidenten te melden.
Hierdoor verschuiven cyberincidenten van interne operationele crises naar extern zichtbare, gereguleerde gebeurtenissen.
De implicaties zijn aanzienlijk:
In deze omgeving is de vraag niet langer: ‘Kunt u reageren op een incident?’
De vraag wordt dan: ‘Kunt u aantonen dat uw gegevens en uw bedrijfsvoering kunnen worden hersteld?’
De incidentresponsindustrie is historisch opgeschaald door de ontwikkeling van menselijke expertise en de uitbreiding van middelen.
Dat model staat onder druk.
Een van de meest verkeerd begrepen realiteiten bij cyberincidenten is dat verwijdering niet altijd permanent is, maar dat herstel en recovery niet langer eenvoudig zijn.
Effectief herstel vereist nu:
Grondige inspectie van productie- en back-upomgevingen
Reconstructie van corrupte bestandsstructuren
Platformoverschrijdende expertise (fysiek, virtueel, cloud)
Proprietaire tools voor complexe datasituaties
Standaardtools zijn in deze omgevingen steeds minder effectief.
Wat succes bepaalt, is niet alleen de tooling, maar de diepgang van de expertise in hoe gegevens daadwerkelijk worden opgeslagen en hoe zij zich gedragen onder storingsomstandigheden.
Organisaties moeten hun aannames herijken.
1 Ga ervan uit dat back-ups doelwit zullen zijn
Niet alleen verwijderd, maar ook beschadigd, gemanipuleerd of ontoegankelijk gemaakt.
2 Beschouw de hypervisor als een kritiek aanvalsoppervlak
Het is niet langer slechts onderliggende infrastructuur, maar een primair doelwit.
3 Valideer herstel, ga er niet zomaar van uit
Test gegevensherstel EN gegevensintegriteit onder aanvalsomstandigheden.
4 Integreer dataherstelworkflows in incidentrespons
Herstel is niet langer een downstream-activiteit, maar een kernonderdeel van veerkracht.
5 Bereid u voor op toenemende toezichtbaarheid vanuit regelgeving
Herstelcapaciteit wordt een vereiste op het gebied van compliance en reputatie.
In voorgaande jaren gingen organisaties ervan uit: ‘Als we back-ups hebben, kunnen we herstellen.’
In 2026 blijkt die aanname steeds vaker onjuist.
Cyberaanvallen evolueren van verstoringsincidenten naar nauwkeurig georkestreerde campagnes voor gegevensvernietiging.
Het werkelijke risico is niet langer downtime. Het is onomkeerbaar gegevensverlies dat zich voordoet als een ogenschijnlijk herstelbare infrastructuurstoring.
De organisaties die zich aanpassen, zijn degenen die erkennen dat veerkracht niet langer draait om het herstellen van systemen. Het gaat om het terughalen van gegevens die ontworpen waren om te verdwijnen.


