Wszystko, co musisz wiedzieć o dyskach twardych SATA

HDD, SSD, RAID, SATA — lista nie ma końca. W świecie technologii nie brakuje skrótów, co może być problematyczne dla osób mniej zaznajomionych ze sprzętem. W efekcie zostają one zagubione w natłoku tej literowej zupy.

Aby pomóc rozszyfrować część tego żargonu, w tym artykule przyjrzymy się bliżej interfejsowi Serial Advanced Technology Attachment, czyli w skrócie SATA. To urządzenie to rodzaj dysku twardego używanego w popularnej elektronice użytkowej. Od 2007 roku większość nowych komputerów (zarówno Mac, jak i PC, laptopy i komputery stacjonarne) korzysta z interfejsu SATA. Dyski SATA to tylko jeden z wielu typów dysków twardych dostępnych na rynku. Przedstawimy też wszystkie istotne informacje, jakie musisz znać na temat dysków SATA: czym są, jak działają, do czego są używane i jak wypadają w porównaniu z innymi rozwiązaniami do przechowywania danych.

Czym jest SATA?

SATA to interfejs dysku twardego używany do odczytu i zapisu danych między komputerem a pamięcią masową. Znane również jako ATA szeregowe, są wykorzystywane zarówno w tradycyjnych dyskach twardych (HDD), jak i dyskach SSD, i można je znaleźć w różnych urządzeniach elektronicznych – od laptopów i komputerów po serwery.

Interfejs SATA ma wiele zalet, w tym dłuższe kable, szybszy transfer danych, obsługę wielu dysków dzięki technologii mnożnika portów i łatwiejszą konfigurację.
Istnieją różne rozmiary urządzeń SATA w zależności od ich przeznaczenia. Dyski SATA do komputerów stacjonarnych mają szerokość 10,2 cm, wysokość 2,6 cm i długość 14,7 cm. Często nazywane są dyskami 3,5-calowymi. Istnieje też bardziej kompaktowa wersja do laptopów: 6,9 cm szerokości, 0,94 cm wysokości i 10 cm długości – to tzw. dyski 2,5-calowe.

Jak powstały dyski twarde SATA?

Przed pojawieniem się dysków SATA, najczęściej używano dysków z interfejsem ATA równoległym (PATA). Opracowane pierwotnie w 1986 roku, były one znacznie większe i wolniejsze od SATA, osiągając prędkość zapisu zaledwie 66–133 megabajty na sekundę, podczas gdy ich następcy osiągają 600 MB/s.

Dyski twarde SATA zostały wprowadzone na rynek w lutym 2000 roku przez Serial ATA Working Group – organizację non-profit zrzeszającą przedstawicieli największych firm technologicznych tamtych czasów, w tym Dell, Intel i Seagate. Grupa ta przekształciła się później w Serial ATA International Organization (SATA-IO), która do dziś wspiera branżę technologiczną w zakresie standardu SATA.

Dlaczego warto używać dysków SATA?

Istnieje wiele zalet korzystania z dysku SATA. Przede wszystkim ten typ interfejsu jest znacznie szybszy od swojego poprzednika – osiąga prędkość zapisu około 600 megabajtów na sekundę. Chociaż jego nowszy następca, dysk NVMe (Non-Volatile Memory Express), jest jeszcze szybszy, dyski SATA nadal cieszą się popularnością dzięki znacznie niższym kosztom.

Kolejną zaletą dysków SATA jest ich kompatybilność. Urządzenia SATA można używać w niemal każdej konfiguracji i z różnymi producentami (nawet Apple) bez problemów. Co więcej, większość dysków SATA obsługuje hot-swapping, czyli możliwość dodania lub usunięcia dysku bez wyłączania działającego urządzenia.

Ostatecznie dyski SATA to dobre rozwiązanie dla użytkowników, którzy potrzebują przyzwoitej ilości przestrzeni dyskowej w niższej cenie niż nowoczesne dyski NVMe. To uniwersalne dyski twarde idealne do codziennego użytku.

Is a SATA Drive an HDD or SSD?

Krótko mówiąc, dysk SATA może być zarówno dyskiem HDD, jak i SSD. Oba typy dysków SATA pełnią tę samą funkcję – przechowują i udostępniają dane na urządzeniach elektronicznych. Jednak opierają się na zupełnie innej technologii. Dyski HDD z interfejsem SATA uruchamiają się nieco wolniej niż SSD, ale prędkość transmisji danych jest taka sama. Warto jednak zaznaczyć, że dyski HDD mają krótszą żywotność – nawet tylko dwa lata – i często cierpią z powodu problemów mechanicznych.

Z kolei dyski SSD mają znacznie dłuższą żywotność i mogą działać przez wiele lat, co czyni je znacznie trwalszymi od HDD. SSD są też znacznie szybsze – zarówno przy uruchamianiu systemu, jak i podczas odczytu i zapisu danych. Jednak w porównaniu z HDD są nadal droższym rozwiązaniem, mimo oferowania podobnej ilości pamięci.

Typowe problemy z dyskami SATA

W tej ostatniej części przedstawiamy najczęstsze problemy związane z dyskami SATA i – jeśli to możliwe – sposoby ich rozwiązania.

Uszkodzenia fizyczne (HDD)

Objawy uszkodzenia fizycznego dysku SATA to m.in. klikanie, buczenie lub zgrzytanie dochodzące z dysku albo brak jego wykrycia przez urządzenie. Uszkodzenie mogło nastąpić w wyniku nieprawidłowego obchodzenia się z dyskiem lub czynników środowiskowych, takich jak nadmierne ciepło lub wilgoć.

Niestety, niektóre uszkodzenia fizyczne są nieodwracalne. Najlepszym rozwiązaniem jest zapobieganie – ostrożne obchodzenie się z dyskami i stosowanie ochronnych obudów. Jeśli podejrzewasz uszkodzenie fizyczne, natychmiast przestań używać dysku, aby uniknąć dalszych szkód. Następnie warto skontaktować się z serwisem odzyskiwania danych, szczególnie jeśli na dysku znajdują się ważne informacje.

Uszkodzone sektory (HDD)

Uszkodzone sektory (bad sectors) to drobne uszkodzone klastry na części dysku twardego. Mogą pojawiać się z czasem z powodu zużycia lub awarii zasilania i niestety nie dają się w pełni uniknąć. Jeśli urządzenie działa wolno, zawiesza się lub masz trudności z dostępem do plików, uszkodzony sektor może być przyczyną. To sygnał, że dysk może wkrótce ulec awarii – natychmiast wykonaj kopię zapasową i rozważ wymianę.

Błędy oprogramowania sprzętowego lub producenta (HDD/SSD)

Problemy z firmware mogą wynikać z błędów w oprogramowaniu dysku, konfliktów z innym sprzętem lub niekompletnych aktualizacji firmware i mogą być przyczyną trudności z uruchamianiem dysku twardego.

Problemy z firmware można rozwiązać, sprawdzając na stronie producenta dysku dostępność aktualizacji i narzędzi naprawczych odpowiadających danemu problemowi. Jeśli to nie rozwiąże problemu, skontaktuj się z producentem w celu uzyskania dalszej pomocy.

Przegrzewanie się (HDD)

Prawdopodobną przyczyną jest przegrzewanie się, jeśli odczuwasz nadmierne ciepło pochodzące z dysku SATA lub często dochodzi do awarii przy intensywnych zadaniach. Słaba wentylacja jest jedną z najczęstszych przyczyn przegrzewania — jej usprawnienie może rozwiązać problem. Priorytetowo wyczyść wewnętrzne wentylatory i filtry komputera, aby poprawić przepływ powietrza i obniżyć temperaturę. Unikaj też stawiania komputera w pobliżu źródeł ciepła, takich jak grzejniki.

Co zrobić, jeśli dysk SATA ulegnie awarii

Chociaż można podjąć kroki wydłużające żywotność dysku twardego, awaria jest nieuniknionym wynikiem każdej technologii, i nie możemy wystarczająco podkreślić potrzeby regularnego harmonogramu tworzenia kopii zapasowych. Jeśli doświadczasz awarii dysku SATA, nasz zespół ekspertów ds. odzyskiwania danych może pomóc — jesteśmy światowymi liderami w odzyskiwaniu danych i pomogliśmy niezliczonej liczbie klientów odzyskać ich cenne dane z uszkodzonych urządzeń.

Skontaktuj się z nami już dziś, aby otrzymać bezpłatną ocenę.